Mijn Texel

Schapen

Schapen

Voorjaar op Texel

In het voorjaar huppelen zo'n 11.000 lammetjes door de Texelse weiden. Texel is een echt schapeneiland: er wonen ongeveer evenveel schapen als mensen, bijna 14.000. De schapen worden gefokt op kleinschalige, extensieve boerderijen op het glooiende ‘oude land' van Texel. Dat maakt een fiets- of wandeltocht door dit unieke landschap met zijn schapenboeten en tuunwallen nóg specialer.

De lammerij: een drukke tijd

Schapen_juni2009De boeren weten vrij nauwkeurig wanneer de lammetjes worden geboren. De draagtijd is namelijk precies vijf maanden min vijf dagen na de dekking. In maart komt de lammerij goed op gang. Dat is een drukke tijd, want het Texelse schaap moet intensief worden begeleid bij het lammeren. Ook 's nachts checkt de boer of boerin de schapen regelmatig. Sommige boeren slapen zelfs in de stal om alles goed in de gaten te kunnen houden. En voor het geval dat een keizersnede moet worden uitgevoerd, is er een ‘operatiekamer' voor de dierenarts beschikbaar in de vorm van een tafel onder een lamp.

Afharden

Na de geboorte wordt de moeder een paar dagen met haar lammeren in een hokje gezet om haar goed te laten wennen aan de geur van haar kinderen. Daarna mogen ze naar buiten, en kunnen de lammeren ‘afharden'. Ze kunnen goed tegen kou. Texelse schapen hebben veel aanpassingsvermogen en lopen het hele jaar rond buiten. De boeren controleren de schapen wel minstens één keer per dag, ook buiten de lammertijd.

Pleegmoeders

Schapen_lammerenboederij

Een schaap heeft twee spenen. Bij de geboorte van een drieling is dat er één te weinig. Veel boeren proberen dan één lam ‘over te wennen'. Het gaat dan naar een ander moederdier dat een speen over heeft. Dat kan eventueel ook een geit zijn. Het lam kan ook aan de ‘lam-bar' worden gezet. Dit is een soort melkautomaat met spenen.

Vruchtwater

Wanneer een schaap vermoedelijk zwanger is van maar één lam, wordt bij de bevalling het vruchtwater opgevangen.  Daarmee wordt een lammetje dat een pleegmoeder nodig heeft ingesmeerd, om te zorgen dat de pleegmoeder het diertje accepteert. Dit kan eventueel ook met zout water worden gedaan.

Oormerk

Alle lammeren krijgen een groen label in het oor met een registratienummer. Dit is nodig voor de identificatie en registratie van de dieren. Zonder oornummer mogen schapen niet verkocht, vervoerd of geslacht worden, om te voorkomen dat dierziekten zich verspreiden.

Verwenteld

verwenteld schaapHet is heel gevaarlijk wanneer een schaap verwenteld is, dat wil zeggen dat het op zijn rug ligt. Als het niet overeind kan komen, gaat het dier vroeg of laat dood. Dit komt doordat de stofwisseling dan stil komt te liggen. Dat kan al binnen een uur zijn, soms pas na 24 uur. Hier is dus actie geboden.

Ziet u een verwenteld schaap, waarschuw dan de dichtstbijzijnde boer of zet het schaap zelf overeind. Zorg er in het laatste geval wel voor dat het u niet kan schoppen; pak het dier aan de zijkant in de vacht en rol het om. De boer zal u zeker dankbaar zijn. Overigens is het pas zeker dat het schaap geen nadelige gevolgen heeft overgehouden aan zijn benarde avontuur als het geplast heeft.

Schapenfokdag

Op de eerste maandag van september wordt de jaarlijkse fokdag gehouden in Den Burg. Dit evenement trekt fokkers uit binnen- en buitenland, met name uit België. Zij komen al een paar dagen eerder naar het eiland om de boeren te bezoeken en de beste schapen uit te zoeken. Op de dag zelf heerst er een gezellige drukte op de Groeneplaats, met veel keuringen en handjeklap.

Schapenboeten en tuunwallen

Het glooiende Hoge-Berggebied tussen Den Burg en Oudeschild is het schapengebied bij uitstek. Opvallend zijn hier de schapenboeten en tuunwallen. Schapenboeten zijn asymmetrische schuren die met de achterkant naar de overheersende zuidwestenwind staan. Tuunwallen zijn perceelafscheidingen gemaakt van graszoden, die aan de Engelse ‘hedges' doen denken.

Lammetjesroute

Aan de hand van deze fietsroute ontdekt u de meest schapenrijke gebieden op het eiland. Naast de Hoge berg zijn dat onder andere het gebied rond Den Hoorn en de dijken. De route is ca. 35 kilometer lang en kan eenvoudig verlengd worden tot 45 kilometer.

De brochure kost 2.50 en is te bestellen via de webshop.

x Om Texel.net goed te laten functioneren, gebruiken wij cookies. Bekijk ons cookiebeleid. Als u onze site gebruikt, gaan wij ervan uit dat u akkoord bent.