Mijn Texel

Stolpboerderijen en tuinwallen

Stolpboerderijen en tuinwallen

Stolpboerderijen

stolpboerderijen en tuunwallen schilderwegStolpboerderijen hebben de vorm van een piramide. Het dak  van een stolpboerderij is aan alle vier de zijden schuin aflopend, zodat de, op Texel bijna altijd aanwezige, wind weinig grip op het gebouw krijgt. Oorspronkelijk bestonden de boerderijen alleen uit de piramidevormige stolp. Hierin was zowel het woongedeelte als het gedeelte voor het vee gevestigd. Later werd het woongedeelte aan de stolp gebouwd, waardoor het woongedeelte van de stolpboerderij meer van het werkgedeelte werd afgescheiden.

Tuinwallen

tuinwal tekeningDe tuinwal is een uit graszoden opgebouwde wal, die dient als afscheiding van het perceel. Op geen enkele andere plaats in Nederland komen dergelijke wallen meer voor. Op Wieringen stonden ze in het verleden wel, maar deze zijn nu praktisch verdwenen.

Ontstaan tuinwallen

De tuinwal is steil en onbeplant. De wallen in het land van Vollenhove in de provincie Overijssel lijken op de Texelse tuinwal. Stolpboerderijen en tuunwallen dewestenOok daar zijn ze betrekkelijk smal en vrij steil. De constructie is echter heel anders, terwijl ze door hun beplanting met meidoorn en sleedoorn een ander aanzien hebben.

De tuinwallen zijn waarschijnlijk ontstaan na de opheffing van de 'overalweiding'; het gebruik van de gemeenschappelijke weidegronden. Deze opheffing vond rond 1640 plaats en bracht de noodzaak met zich mee afgescheiden percelen te creëren. Doordat het in glooiend terrein niet mogelijk is sloten aan te leggen, ontstonden de tuinwallen.

Bijzondere planten

In de loop der jaren spoelt de regen de voedingsstoffen uit de tuinwal en ontstaat een arme bodem, waarop bijzondere planten groeien, zoals grasklokjes en Engels gras. In de hiernaast staande tekening wordt de oorspronkelijke opbouw van de tuinwal weergegeven. De tuinwallen die tegenwoordig gemaakt worden, hebben echter een heel andere constructie. De zoden worden nu eenvoudig op elkaar gestapeld.

Kolken

Stolpboerderijen en stolpen- kolkOp het 'oude land' van het eiland bevinden zich in veel weilanden drinkpoelen, de zogenaamde 'kolken'. Deze kolken zijn aangelegd als drinkwatervoorziening voor het vee. Het eiland is namelijk erg droog en het slootwater is vaak enigszins brak. De kolken zijn vergaarbekkens voor zowel regen- als welwater. Door het flauw aflopende talud kunnen de dieren zonder gevaar uit de kolken drinken. Tevens is de kolk van biologisch belang, het is de ideale stek voor zowel planten als kleine waterdieren.

Bescherming kolken

Veel akkerbouwers dempen de kolken, omdat deze lastig zijn bij het verbouwen van de gewassen. Om deze ontwikkeling tegen te gaan, is ook voor het behoud van de kolken een subsidieregeling in het leven geroepen.

Agenda

  • Trekpaardrijden - De Koog

    donderdag 24 mei 2012 08:30 uur

    8:30 Dagelijks Strandrit van 3 uur op een trekpaard door duinen, bos en over het strand met consumptie. Alleen voor gevorderde ruiters. Reserveren 06-20097793 "Texel op zijn puurst!" Strandrit op een Belgische trekpaard! In kleine groepen maken wij tochten door de ongerepte natuur van Texel, door de bossen, duinen en over het strand! onderweg stoppen we voor verse koffie thee en Texelse koek. Ochtendrit of avondrit en de zomer volle maan tochten. Van af april 7 dagen in de week.

    Vanaf de koog

  • Vogelexcursies - De Cocksdorp

    donderdag 24 mei 2012 09:00 uur

    Vanaf het Vogelinformatiecentrum gaan we langs vele vogelrijke plekken op de Noordkop van Texel. Opgeven: www.vogelinformatiecentrum.nl / 0222-316249 Steltlopers, ganzen, moeras- en zangvogels u kunt ze allemaal zien tijdens onze vogelherkenningsexcursies. Iedere woensdag en zaterdagochtend lopen we op de Noordkop van Texel een excursie . Afhankelijk van het getij gaan we naar het wad, gaan we de polder in of maken we een rondje door de duinen. Meer info en opgeven: www.vogelinformatiecentrum.nl

    De Cocksdorp, Vogelinformatiecentrum

  • Wolkers in Expositie - Den Burg

    donderdag 24 mei 2012 09:00 uur

    Werk van Wolkers in De Kleine Expositie in boekhandel Het Open Boek, Den Burg: Texel, het licht en de seizoenen. Herinneringen aan Jan Wolkers. Gratis toegang. Tentoonstelling bij het verschijnen van het boek "De Tarzan van de schapen". De tentoonstelling is tot eind juli 2012 dagelijks te bezichtigen gedurende de openingstijden van de winkel, van maandag tot en met zaterdag van 09.00 tot 18.00 uur.

    Boekhandel Het Open Boek

  • Texelse Kaasmakerij - Den Burg

    donderdag 24 mei 2012 09:30 uur

    Bezoek kaasboerderij'Wezenspyk'.Maak een rondje over het erf, aai de kalfjes,bekijk de stal,info-ruimtes en kaasmakerij.Winkel open 9.30-17.00u www.wezenspyk.nl Op het Koeienpanorama kan je de stal en leefomgeving bekijken en buiten kalfjes aaien. Allerlei wetenswaardigheden over kaas, kaasmaken,koeien en schapen vind u in onze info-ruimtes. Rondleidingen op dins/vrijdag om 14.00u. Het duurt ca 1 uur.Toegang met consumptie €5,- 4 t/m 9 jaar €2,50. Hoornderweg 29 Den Burg.(tussen Den Burg en Den Hoorn)

    Kaasboerderij Wezenspyk

  • Huifkar Jan Plezier - De Koog

    donderdag 24 mei 2012 10:00 uur

    10:00 en 14:00 ma t/m za Nikadel. Huifkartocht met de Jan Plezier, getrokken door Belgische Trekpaarden over strand, duinen en Slufter. reserveren 06-20097793 De Jan Plezier is sinds 1928 een begrip voor huifkartochten op Texel. Genieten van de prachtige natuur en gezonde Texelse buiten lucht. Tijdens de rit trakteert de koetsier op verse koffie, thee, warme chocomelk en Texelsekoek. Vroegtijdig reserveren voorkomt teleurstelling. Kijk voor meer informatie op de website: www.janpleziertexel.nl.

    Vanaf de Nikadel

Bekijk de hele agenda