Mijn Texel

Stolpboerderijen en tuinwallen

Stolpboerderijen en tuinwallen

Stolpboerderijen

stolpboerderijenentuunwallen_schilderwegStolpboerderijen hebben de vorm van een piramide. Het dak  van een stolpboerderij is aan alle vier de zijden schuin aflopend, zodat de, op Texel bijna altijd aanwezige, wind weinig grip op het gebouw krijgt. Oorspronkelijk bestonden de boerderijen alleen uit de piramidevormige stolp. Hierin was zowel het woongedeelte als het gedeelte voor het vee gevestigd. Later werd het woongedeelte aan de stolp gebouwd, waardoor het woongedeelte van de stolpboerderij meer van het werkgedeelte werd afgescheiden.

Tuinwallen

tuinwal tekeningDe tuinwal is een uit graszoden opgebouwde wal, die dient als afscheiding van het perceel. Op geen enkele andere plaats in Nederland komen dergelijke wallen meer voor. Op Wieringen stonden ze in het verleden wel, maar deze zijn nu praktisch verdwenen.

Ontstaan tuinwallen

De tuinwal is steil en onbeplant. De wallen in het land van Vollenhove in de provincie Overijssel lijken op de Texelse tuinwal. Stolpboerderijenentuunwallen_dewestenOok daar zijn ze betrekkelijk smal en vrij steil. De constructie is echter heel anders, terwijl ze door hun beplanting met meidoorn en sleedoorn een ander aanzien hebben.

De tuinwallen zijn waarschijnlijk ontstaan na de opheffing van de 'overalweiding'; het gebruik van de gemeenschappelijke weidegronden. Deze opheffing vond rond 1640 plaats en bracht de noodzaak met zich mee afgescheiden percelen te creëren. Doordat het in glooiend terrein niet mogelijk is sloten aan te leggen, ontstonden de tuinwallen.

Bijzondere planten

In de loop der jaren spoelt de regen de voedingsstoffen uit de tuinwal en ontstaat een arme bodem, waarop bijzondere planten groeien, zoals grasklokjes en Engels gras. In de hiernaast staande tekening wordt de oorspronkelijke opbouw van de tuinwal weergegeven. De tuinwallen die tegenwoordig gemaakt worden, hebben echter een heel andere constructie. De zoden worden nu eenvoudig op elkaar gestapeld.

Kolken

Stolpboerderijen en stolpen- kolkOp het 'oude land' van het eiland bevinden zich in veel weilanden drinkpoelen, de zogenaamde 'kolken'. Deze kolken zijn aangelegd als drinkwatervoorziening voor het vee. Het eiland is namelijk erg droog en het slootwater is vaak enigszins brak. De kolken zijn vergaarbekkens voor zowel regen- als welwater. Door het flauw aflopende talud kunnen de dieren zonder gevaar uit de kolken drinken. Tevens is de kolk van biologisch belang, het is de ideale stek voor zowel planten als kleine waterdieren.

Bescherming kolken

Veel akkerbouwers dempen de kolken, omdat deze lastig zijn bij het verbouwen van de gewassen. Om deze ontwikkeling tegen te gaan, is ook voor het behoud van de kolken een subsidieregeling in het leven geroepen.

Agenda

  • Jeu de boules - Den Burg

    donderdag 9 februari 2012 13:00 uur

    Gasten en belangstellenden kunnen van 13.45 tot 16.00 uur jeu de boules spelen op de clubbanen bij zwembad Molenkoog. Spelmateriaal is aanwezig. Kosten €2,00.

    Zwembad Molenkoog

  • Bioscoopagenda - Den Burg

    donderdag 9 februari 2012 18:00 uur

    Voorstellingen Cinema Texel: 20.15 War Horse; 20.30 The Girl With The Dragon Tattoo, Millenium Trilogy - Part 1

    Cinema Texel

  • Filmhuis Oosterend - Oosterend

    donderdag 9 februari 2012 21:00 uur

    In Filmhuis de Kroonprins in Oosterend draait om 21:00 Somewhere. Aanvang diner 19:00. Reserveren 0222-318975. => Op thema avond, met eten vooraf is de entree gratis. =>De roddelbladen smullen van zijn avonturen. De aan lager wal geraakte acteur Johnny Marco (Stephen Dorff) gaat feestend door het leven en doet zich tegoed aan drank, drugs, mooie vrouwen en snelle auto's.

    Kerkstraat 7 1794 AM

  • dans 55+ - Oosterend

    vrijdag 10 februari 2012 09:30 uur

    Bij creatief centrum Udjat Achtertune 18b Oosterend dans en beweging 55+ Bij dans denken we altijd aan moeilijke pasjes niets is minder waar bijdeze vorm van dans . Heerlijk ontspannen werken aan je evenwicht aan soepelheid en dit alles in een prachtige omgeving doe mee en kijk of het iets voor je is. Elke vrijdag inloop voor een ieder die nieuwschierig is

    Achtertune

  • Boerderij Wezenspyk - Den Burg

    vrijdag 10 februari 2012 09:30 uur

    Bezoek kaasboerderij Wezenspyk tijdens de openingstijd van de winkel 9.30-17.00. Aai de kalfjes,bekijk de melkrobot,info-ruimte en kaasmakerij www.wezenspyk.nl U ziet hoe we koeien melken met een VMS (vrijwillig melksysteem) Robot.Op het Koeienpanorama kunt u de stal en leefomgeving bekijken en buiten kunt u kalfjes bekijken en aaien. Allerlei wetenswaardigheden over kaas, kaasmaken,koeien,schapen en geiten vindt u in ons info-lokaal.

    Kaasboerderij Wezenspyk

Bekijk de hele agenda