Mijn Texel

De opstand der Georgiërs

Foto: Sondermeldung Texel - Opstand der Georgiers

De opstand der Georgiërs

Vijf jaar lang had Texel weinig hinder ondervonden van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel er een sterke Duitse bezetting lag, overal bunkers gebouwd waren en een groot deel van de weerbare mannelijke bevolking naar Assen gedeporteerd werd, voelde men weinig van de eigenlijke oorlogsellende.DeopstandderGeorgiers_vuurtorenb

Georgisch infanteriebataljon

Toen de nederlaag zich echter aftekende, werden door de Duitse legerleiding noodgedwongen niet geheel volwaardige troepen ingezet. Hiertoe behoorde onder andere een Georgisch infanteriebataljon dat in februari 1945 een soortgelijk onderdeel, dat uit Kaukasië afkomstig was, kwam aflossen. Deze troepen waren geformeerd uit krijgsgevangenen van het oostelijk front. Het 822e Georgische Bataljon bestond uit 800 Georgiërs en 400 Duitsers.

Sovjet Unie

Terwijl in de Duitse krijgsgevangenenkampen honderdduizenden Russen omkwamen van honger en ellende, werden de Georgiërs met een zekere welwillendheid behandeld. Georgië was als één van de laatste staten bij de Sovjet Unie ingelijfd. Men speculeerde er daarom op, dat zij gemakkelijker tot overlopen bewogen konden worden dan de Russen.

Omdat een langer verblijf in krijgsgevangenschap ook voor de Georgiërs slecht zou kunnen aflopen, lieten de Georgiërs zich als hulptroepen van de vijand gebruiken. Toen het er naar uit zag dat de Duitsers de oorlog zouden verliezen, vreesden de Georgiërs voor hun toekomst bij terugkeer naar het vaderland, maar ook bij het binnenvallen van de geallieerden.

Opstand

Op het moment dat de toestand daarvoor gunstig leek, kwam het bataljon Georgiërs op Texel in opstand, in de hoop dat andere Russische bataljons langs de kust hetzelfde zouden doen. In de nacht van 5 op 6 april 1945 doodden zij de Duitsers met wie de Georgiërs in dezelfde kwartieren gelegerd waren. Naar schatting zijn toen vierhonderd Duitsers om het leven gekomen in de zgn. Russenoorlog.

Onder vuur

Op twee grote batterijen, waar alleen Duitse soldaten waren, kregen de Georgiërs echter geen vat. Deze hoog in de duinen gelegen batterijen en de zware batterijen van Vlieland en Den Helder hebben reeds op 6 april het Georgische bataljon en met hen de Texelse bevolking onder vuur genomen. Alleen al op Den Burg zijn toen honderden granaten afgevuurd.

Uiteraard stuurden de Duitsers al snel versterking naar het eiland om de Georgische opstand de kop in te drukken. Met de bezetting van de batterijen hebben deze nieuwe troepen er ongeveer vijf weken over gedaan om de opstand van het Georgische bataljon, dat uit ongeveer 800 man bestond, te onderdrukken.

Schade aan Texelse eigendommen

In deze felle strijd zijn 565 Georgiërs, 120 Texelaars en ongeveer 800 Duitsers om het leven gekomen. Andere bronnen spreken echter van meer dan 2000 gesneuvelde Duitsers. De schade aan Texelse eigendommen was enorm. Vooral in de Eierlandse polder is verwoed gevochten. Tientallen boerderijen zijn daar in vlammen opgegaan.

Raad en daad

De eindfase van de strijd werd uitgevochten rond de vuurtoren, waar enkele Georgiërs zich tot het uiterste verdedigd hebben. Toen alle verband tussen de opstandelingen verbroken was, hebben de Duitsers geprobeerd het eiland te zuiveren. Vele Texelaars hebben toen de Georgiërs met raad en daad terzijde gestaan. Hoewel Duitsland zich op 5 mei al onvoorwaardelijk had overgegeven, duurde de oorlog op Texel nog tot 20 mei. De Georgische Opstand wordt dan ook wel ‘Europa's laatste slagveld' genoemd.

Hulp uit Groot Brittannië

Tijdens de Georgische opstand is de reddingsboot 'Joan Hodshon' in het holst van de nacht met een uitgebreide bemanning naar Groot Brittannië gevaren om hulp te halen. De oorlog was toen echter bijna ten einde en van daadwerkelijke Britse hulp aan de Georgiërs is niets gekomen

Georgische begraafplaats

DeopstandderGeorgiers_Russen_begraafplaats

Aan de zuidzijde van de Hoge Berg, op de Georgische begraafplaats, is een groot deel van de gesneuvelde en gefusilleerde Georgiërs begraven. Deze begraafplaats is genoemd naar de aanvoerder van het Georgische bataljon, Loladze.

De Duitse slachtoffers werden in eerste instantie begraven op een gedeelte van de algemene begraafplaats in Den Burg. In 1949 vonden zij een laatste rustplaats op de militaire begraafplaats in IJsselsteijn, gemeente Venray.

De 228 overlevende Georgiërs zijn naar hun vaderland teruggekeerd. Google maps: Georgische begraafplaats

Meer informatie over de Georgische opstand kunt u bekijken in het Luchtvaart en oorlogsmuseum. en derussenoorlog

Agenda

  • Najaarsbeurs-Markt - De Cocksdorp

    zaterdag 20 september 2014 17:00 uur

    Markt-Beurs. Voor jong en oud. Leuke kramen, live muziek, eten en drinken, 22.00 uur veiling. Locatie: Oude Plus supermarkt, Kikkertstraat 11-13 De Cocksdorp. Gratis entree

    Oude Plus supermarkt, Kikkertstraat 11-13, 1795 AA

  • Clown Zappie of Clown Hansie in Quinty's. - De Koog

    zaterdag 20 september 2014 17:30 uur

    Clown Zappie is een grappige clown, die niet altijd alles evengoed snapt... Clown Hansie is een clown die ook graag kok wil zijn...

    Dorpsstraat 147, De Koog

  • Trekpaardrijden - De Koog

    zaterdag 20 september 2014 18:00 uur

    Strandrit van drie uur op een trekpaard door duinen, bos en over het strand met consumptie. Alleen voor gevorderde ruiters. Reserveren: 06-20097793.

    de Koog

  • Bioscoopagenda - Den Burg

    zaterdag 20 september 2014 18:00 uur

    Voorstellingen Cinema Texel: 18.45 Let's Be Cops; 19.00 A Most Wanted Man (FilmArt)

    Den Burg

  • TAPAS THEATER DINER - Den Hoorn

    zaterdag 20 september 2014 19:00 uur

    Beleef onze nieuwe internationale show. Entertainment met een gulle lach en volop overheerlijke gerechtjes uit verschillende landen en streken.

    KLIF 12 1797 AL DEN HOORN – TEXEL

  • Bioscoopagenda - Den Burg

    zaterdag 20 september 2014 21:00 uur

    Voorstellingen Cinema Texel: 21.45 Into The Storm

    Den Burg

  • Trekpaardrijden - De Koog

    zondag 21 september 2014 08:00 uur

    Strandrit van drie uur op een trekpaard door de duinen, het bos en over het strand met consumptie. Alleen voor gevorderde ruiters. Reserveren: 06-20097793.

    de Koog

  • Bowlen - De Cocksdorp

    zondag 21 september 2014 09:00 uur

    Zin om te bowlen? Dat kan dagelijks vanaf 09.00 uur bij de bowlingbaan in 't Paviljoen van Vakantiepark De Krim. Baanhuur vanaf € 7,50 per uur.

    Vakantiepark De Krim: 't Paviljoen

  • Boerengolf - Den Hoorn

    zondag 21 september 2014 09:00 uur

    Dagje Texel met boerengolf in het weiland tussen de schapen nabij Den Hoorn

    Heemskerckstraat 31, 1792AA Oudeschild

  • Tandemsprongen en Rondvluchten boven Texel - Den Burg

    zondag 21 september 2014 10:00 uur

    Altijd al je grenzen willen verleggen? Maak een tandemsprong boven het prachtige eiland Texel! Maak een rondvlucht met uw gezin en verken het eiland in de lucht!

    Postweg 128, 1795JS, De Cocksdorp

Bekijk de hele agenda

x Om Texel.net goed te laten functioneren, gebruiken wij cookies. Bekijk ons cookiebeleid. Als u onze site gebruikt, gaan wij ervan uit dat u akkoord bent.