Op Texel zijn weilanden vaak niet omheind met hekken of gaas, maar met tuunwallen: lage walletjes van grasplaggen die al eeuwen bij het eiland horen. Ze houden schapen in hun eigen weiland en geven tegelijk beschutting tegen wind en regen.

Wat is een tuunwal?

Een tuunwal (op z'n Texels ook wel “tuunwoal”) is een perceelafscheiding die is opgebouwd uit grasplaggen. Op Texel kom je ze op allerlei plekken in het landschap tegen. Vanaf het einde van de 16e eeuw, maar vooral in de 17e eeuw, verschenen de eerste tuunwallen op Texel: het eiland werd toen opgedeeld in kleinere percelen en de kenmerkende ‘hokjes’ in het landschap ontstonden. Sloten graven in het glooiende terrein had weinig zin en hout voor hekken was op het eiland schaars. Een tuunwal is opgebouwd uit lagen gestoken plaggen, waardoor je vaak een ruwe structuur ziet met kleine kieren en bobbels. Meestal is een tuunwal zo’n halve meter tot ongeveer een meter hoog, met een bredere voet en een smallere bovenkant. In de zomer kunnen ze vol prachtige kruiden en bloemen staan.

Waar zie je tuunwallen op Texel?

Met name in het Oude Land van Texel - van Den Hoorn tot Oosterend kom je ze tegen. De meeste tuunwallen zie je in landschapsreservaat De Hoge Berg. Samen met schapenboeten, oude boerderijen, kolken en schapen vormen ze het gebied. Als je een mooie wandeling tussen de tuunwallen wil maken, download dan onze gratis wandelroute Door het tuunwallenlabyrint. Deze route van ongeveer 15,5 kilometer gaat van Den Burg naar Oudeschild en weer terug.

Leven op en in de tuunwal

Op en in een tuunwal zit soms verrassend veel leven, vooral in de gaatjes en kieren tussen de grasplaggen. Daar vinden mieren, spinnen, solitaire bijen en sluipwespen een plek om te schuilen of te nestelen, en ook muizen gebruiken die beschutte ruimtes. Op een nieuwe tuunwal groeien eerst vooral de planten die al in de plaggen zaten. Door regen spoelen voedingsstoffen langzaam uit de bovenlaag. Daardoor verdwijnen planten die juist veel voedsel nodig hebben. Er komen dan soorten voor terug die het goed doen op arme en droge grond, zoals zandblauwtje en klein tasjeskruid. Op oudere wallen kun je ook grasklokje, geel walstro en akkerhoornbloem zien, en op zoutere plekken hertshoornweegbree en Engels gras.

Meer over het Texelse landschap